COVID-19 Sürecinde risk kimlerde daha yüksek ?

(COVID-19) Risk kimlerde daha küksek?

Altta yatan kalp veya akciğer hastalıkları gibi sağlık durumları, koronavirüs ile enfekte olmanız halinde daha tehlikeli semptomlar yaşamanıza neden olabilir.

Koronavirüs (COVID-19) enfeksiyonunun belirtileri çok çeşitli olabilir. Bazı kişiler hiç belirti göstermezken bazı kişiler sonunda mekanik solunum desteğine ihtiyaç duyacak kadar hasta olur.

Daha tehlikeli olan bu sorunların gelişmesi riski, ileri yaştaki kişilerde ve hangi yaşta olursa olsun belirli sağlık sorunlarına sahip olan kişilerde artmış olabilir. Bu gruba kalp ve akciğer sorunları, zayıf bağışıklık sistemi, ciddi obezite ve diyabet (şeker hastalığı) örnektir. Bu durum influenza gibi diğer solunum sistemi hastalıklarında olan ile aynıdır.

İleri yaş

Çocuklar dahil tüm yaş grupları COVID-19 ile enfekte olabilir. Ancak, sıklıkla orta yaş ve üstü yetişkinler etkilenir. Daha tehlikeli semptomların gelişmesi riski, 65 yaş ve üzeri kişilerde daha yüksektir. Bu hastalık kaynaklı ölüm oranı ise 80 yaş ve üzerinde en yüksektir. Farklı sağlık sorunları olan kişilerde riskler daha da yüksek olabilir.

Tüm ilaçlarınızı reçete edildiği şekilde alın. Sağlık durumunuz, ilaçlarınız, doktorlarınızın isimleri ve acil durum görüşmeleri hakkında bilgilerin yer aldığı bir bakım planı hazırlamayı düşünün.

Huzurevinde barınanlar için risk, genellikle birden çok sağlık sorununa sahip olmaları ve ileri yaşta olmaları nedeniyle daha yüksektir. Virüs birbiri ile yakın temasta olan kişiler arasında hızla bulaşır. Eğer huzurevinde kalıyorsanız, enfeksiyondan korunmak için yayınlanan rehberleri takip edin. Huzurevi sakinleri için alınan önlemleri ve ziyaret kısıtlamalarını sorun. Kendinizi iyi hissetmiyorsanız bunu personel ile paylaşın.

Astım gibi akciğer hastalıkları

COVID-19 akciğerleri hedef alır. Bu nedenle şu hastalıklardan birine sahipseniz ciddi belirtiler geliştirmeye yatkın olabilirsiniz:

  • Ilımlı ila şiddetli astım
  • Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)
  • Akciğer kanseri
  • Kistik fibrozis
  • Pulmoner fibrozis

Bu durumlar için alınan ilaçlardan bazıları bağışıklığınızı düşürüyor olsa dahi semptomlarınızı olabildiğince kontrol altında tutmak adına ilaçlarınıza devam etmeniz önemlidir. Astım inhalerleri gibi acil ilaçların alımı konusunda doktorunuz ile konuşabilirsiniz.

Ayrıca astımı kötüleştiren faktörlerden uzak durmak da işe yarayabilir. Bu tetikleyiciler kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Polen, toz, tütün kullanımı ve soğuk hava bunlara örnektir. Bazı hastalarda güçlü duygular ve stres de astım ataklarını tetikleyebilir. Yoğun kokular da tetikleyici olabileceğinden kullandığınız dezenfektanın sizin için astım sebebi olmadığına emin olun.

Sigara veya elektronik sigaralar astım tetikleyicisi olmaya ek olarak akciğerlerinizi hasarlayıp bağışıklık sisteminizi engelleyebilir, bu durum da COVID-19 enfeksiyonunun ciddi komplikasyonları açısından riskinizi artırır.

covid-19: risk kimlerde daha yüksek

Kalp hastalıkları, diyabet ve obezite

Diyabet, kalp hastalıkları, yüksek kan basıncı veya ciddi obeziteye sahip hastalar COVID-19 ile enfekte olmaları durumunda tehlikeli semptomlar geliştirmeye daha yatkınlardır. Bu durum yıllar içinde obezite ve diyabet oranları yükselmesi endişe verici olabilir.

Hem obezite hem de diyabet bağışıklık sisteminin etkinliğini düşürür. Diyabet genel olarak enfeksiyon riskini artırır. Kan şekeri seviyesini kontrollü tutmak ve diyabet ilaçları ile insülini kullanmaya devam etmek bu riski azaltabilir.

Kardiyomiyopati, pulmoner hipertansiyon, konjenital kalp hastalıkları, kalp yetmezliği veya koroner arter hastalığı gibi hastalıklara sahip olmak da ciddi hastalık riskini artırır. İlaçlarınızı tam olarak reçete edildiği şekliyle kullanmaya devam edin. Kan basıncınız yüksekse kontrol altına alın ve ilaçlarınızı önerilen şekilde alın.

Zayıflamış bağışıklık sistemi

Sağlıklı bir bağışıklık sistemi hastalık yapıcı mikroorganizmalar ile savaşır. Ancak bunlar gibi birçok durum bağışıklık sistemini zayıflatabilir:

  • Kanser tedavileri
  • Sigara içmek
  • Kemik iliği veya organ nakilleri
  • HIV/AIDS
  • Prednizon veya benzer ilaçların uzun süreli kullanımı

Eğer bağışıklık sisteminiz zayıfsa, COVID-19’dan korunmak için ek önlemler almanıza gerek olabilir. Rutin doktor kontrolleri ertelenebilir veya telefon ya da video konferans yoluyla gerçekleştirilebilir. İlaçlarınızın size postalanmasını isteyebilirsiniz, böylece eczaneye gitmemiş olursunuz.

Kronik böbrek veya karaciğer hastalığı

Eğer kronik karaciğer veya böbrek hastalığınız varsa, COVID-19 kaynaklı ciddi hastalıklar açısından yüksek riskte olabilirsiniz.

Kronik böbrek hastalığı sebebiyle diyaliz hastasıysanız, her randevuya gidin. Hasta hissederseniz bunu doktorunuza bildirin. Kronik böbrek hastalığı ve diyaliz sebebiyle bağışıklık sisteminiz zayıflamış olabilir.

Kronik karaciğer hastalığınız varsa, bağışıklık sisteminiz zayıflamış olabileceğinden COVID-19 sebepli ciddi hastalıklar açısından riskiniz yüksek olabilir. Ayıca ciddi COVID-19 semptomlarının ve tedavide kullanılan ilaçların karaciğer üzerine kötü etkileri olabilir.

Kendinizi koruyun: gereksiz riskten kaçının

Yeni koronavirüs enfeksiyonundan korunmak için bir aşı mevcut olmasa da, enfeksiyon riskini azaltacak önlemler alabilirsiniz. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), COVID-19’dan korunmak için şu önlemleri önermektedir:

  • Büyük toplantılar ve kalabalıklardan kaçının.
  • Sosyal mesafeyi (yaklaşık 2 metre) koruyun. Hasta kişilerden kaçının.
  • Mümkün olduğunca evde kalın ve eğer COVID-19 bulunduğunuz ortama yayıldıysa sosyal mesafeyi koruyun. -özellikle ciddi hastalıklar açısından yüksek riske sahipseniz.-
  • Ellerinizi sık sık, su ve sabun ile en az 20 saniye yıkayın ya da en az %60 oranında alkol içeren alkol bazlı el dezenfektanı kullanın.
  • Market gibi toplu ve yakın teması önlemenin zor olduğu alanlarda maske takın.
  • Öksürürken ve hapşururken ağzınızı ve burnunuzu dirseğinizin içi ile veya bir mendil ile kapatın. Kullanılmış mendili atın. Hemen ellerinizi yıkayın.
  • Gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza dokunmaktan kaçının.
  • Hasta iseniz tabak, bardak, havlu, çarşaf ve eve ait diğer ürünleri birlikte kullanmayın.
  • Kapı kolları, anahtarlar, elektronik eşyalar ve tezgah gibi sık dokunulan yüzeyleri her gün temizleyin ve dezenfekte edin.
  • Eğer hasta hissediyorsanız, tıbbi yardım alana dek okula, işe veya toplu alanlara gitmeden evde kalın. Toplu taşıma ve taksi kullanımından hasta olduğunuz sürece kaçının.

Eğer enfeksiyon ve ciddi COVID-19 semptomları açısından yüksek riskli grupta iseniz, bu günlük önlemlere ek olarak şunları yapmak isteyebilirsiniz:

  • Reçeteli ve reçetesiz ilaçlarınızın en az 14 günlük dozunun elinizde olduğuna emin olun.
  • Özellikle influenza ve pnömoni olmak üzere aşılarınızın güncel olup olmadığını kontrol edin. Bu aşılar COVID-19 için koruma sağlamaz ancak influenza veya pnömoniye yakalanmak COVID-19 ile enfekte olmanız halinde sonucu kötüleştirir.
  • Birkaç hafta evde kalmanız gerekiyorsa doktorunuz ile görüşmek için alternatif bir yol belirleyin. Bazı doktorlar telefon veya video konferans ile muayene yapabilir.
  • Yemekler, market ve ilaçlar için siparişler düzenleyin, böylece evden çıkmak zorunda kalmayın.
  • Hasta iseniz veya tıbbi durumunuz ve COVID-19 ile ilgili sorularınız varsa doktorunuz ile konuşun. Acil yardım ihtiyacınız olursa yerel acil telefonu arayın ya da en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.
  • Kritik olmayan sağlık sorunlarınız ile ilgili sorunuz varsa doktorunuzu arayın. Doktorunuz online görüşme, yüz yüze görüşme, randevuyu erteleme veya diğer seçeneklerden hangisinin uygun olduğunu size bildirecektir.